آثار رضایت مجنی‌علیه در قتل عمد از منظر حقوق افغانستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

جامعه المصطفی العالمیه_ مجتمع آموزش عالی علوم انسانی- اسلامی

چکیده

در تحقق جرم همان‌طوری که مجرم نقش دارد، مجنی­علیه نیز به‌عنوان یک جهت واقعه جنایی نقش ایفا می‌کند. بدین معنا که گاهی مجنی‌علیه با رضایتش، وقوع جرم را تسهیل، تحریک، درخواست یا ایجاد می‌کند و از شخص دیگر، می­خواهد او را به قتل برساند یا قاتل را بر قتلش اکراه می کند. (اگر نکشی می‌کشمت) اگر این رضایت مجنی علیه دارای اثر کیفری باشد، رافع مسؤولیت کیفری است و مانع قصاص، اما اگر رضایت او نقشی در قتلش نداشته باشد، قاتل قصاص می‌شود. از این‌رو، بررسی این مسئله بسیار ضرورت و اهمیت دارد. به‌طور خلاصه، اصل اولیه و قاعده عام حقوقی این است: «رضایت مجنی علیه تاثیری در ماهیت عمل مجرمانه ندارد»؛ زیرا حق حیات از حقوق غیرقابل گذشت بشری و از جلوه‌های رحمت الهی است، که با فیض مستقیم خداوند به‌وجود آمده‌است و هیچ‌کسی به جز خداوند متعال مالک حقیقی آن نیست تا آن را منتقل به غیر کند. در موارد استثنایی مثل امور درمانی و ورزشی با شرایط و ضوابط خاص که در قانون افغانستان اشاره شده‌است، رضایت مجنی‌علیه مانع قصاص است به علت مصلحت اجتماعی. بنابراین، بزه‌کار با ارتکاب قتل همراه با رضایت مجنی علیه، مرتکب جنایت شده است- هرچند این قتل از آن قباحت شدیده‌ای که عدوانی و با سوء نیت است، برخوردار نیست،- اما مجوز قانونی نیز ندارد؛ زیرا در هرصورت، نظم عمومی جامعه را به چالش کشیده است و از لحاظ جنبه عمومی جرم باید مجازات شود.

کلیدواژه‌ها